การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดีเรื่องสังข์ทอง

  โพสเมื่อ 2009-10-05 22:50:13 โดย blue6227

 

การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดีจากบทละครนอก

เรื่อง  สังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต

เพื่อประกอบรายวิชาภาษาไทยเพื่ออาชีพ 2

  คำสำคัญ : การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดี,  การวิเคราะห์องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี มยุรี  ดวงสุวรรณตำแหน่ง  อาจารย์ผู้สอน  โรงเรียนภูเก็ตเทคโนโลยี  อำเภอเมือง  จังหวัดภูเก็ต งานวิจัยเสนอต่อโรงเรียนภูเก็ตเทคโนโลยี  เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของฝ่ายวิชาการ

บทคัดย่อ

                 การศึกษาครั้งนี้  มีความมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์บทละครนอกเรื่อง  สังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต   ในประเด็นสำคัญ  2  ประเด็นคือ   องค์ประกอบวรรณคดี  องค์ประกอบภูมิหลัง วรรณคดี  เนื่องจากอาจารย์ผู้สอนไม่เข้าใจในเนื้อหาของวรรณคดีเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  โดยละเอียด  จากสาเหตุดังกล่าวผู้วิจัยได้ศึกษาบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับอาจารย์ประกอบการสอนนักเรียนในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ                ผลการวิเคราะห์บทละครนอกเรื่องสังข์ทอง ตอนสังข์ทองหนีนางพันธุรัต ใน  2  ประเด็น  คือ  องค์ประกอบวรรณคดี  องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี  องค์ประกอบวรรณคดี  วิเคราะห์ในประเด็นของภาพพจน์  รูปแบบคำประพันธ์  แนวคิด  กลวิธีการแต่ง  องค์ประกอบ  ภูมิหลังวรรณคดี  วิเคราะห์ในประเด็นของผู้ประพันธ์  สภาพสังคม  วัฒนธรรมผลการวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดีปรากฏว่าในประเด็นของภาพพจน์ในเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัตมีการใช้ภาพพจน์  4  ลักษณะ  คือ  อุปมา  อติพจน์  ปฏิรูปพจน์   ปฏิปุจฉา  ในประเด็นของรูปแบบคำประพันธ์ผลจากการวิเคราะห์สามารถจัดหมวดหมู่ของกลอนบทละครตามจำนวนคำได้  3  ลักษณะคือ  การใช้คำขึ้นต้น  2  คำ  การใช้คำขึ้นต้น  4  คำ  การใช้คำขึ้นต้นที่เป็นกลุ่มคำ  ในประเด็นของแนวคิดจากการวิเคราะห์สรุปแนวคิดได้ว่า  ความรักของผู้เป็นแม่ที่มีต่อลูก  เป็นความรักที่ยิ่งใหญ่  รักด้วยใจบริสุทธิ์   โดยไม่หวังผลตอบแทนใด ๆ  แม้ชีวิตก็สละเพื่อลูกได้  ในประเด็นของกลวิธีการแต่ง  จะปรากฏในโครงเรื่องการลำดับเรื่อง  ข้อขัดแย้ง  การจบเรื่อง  การสร้างตัวละคร  การใช้บทสนทนา  การสร้างฉากและบรรยากาศ  ซึ่งมีความสอดคล้องและมีการเสนอย่างเป็นรูปแบบผลการวิเคราะห์องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดีในประเด็นผู้ประพันธ์  ศึกษาในประเด็นของความรู้  ประสบการณ์และผลงาน  จากการวิเคราะห์ไม่มีลักษณะเด่นชัดในตอนนี้  แต่แสดงให้เห็นว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงโปรดให้มีการแต่งบทละคร  ในประเด็นของสังคมได้ศึกษาในเรื่องของการอยู่ร่วมกันอย่างพึ่งพาศัยกัน  สภาพสังคมในจินตนาการเกี่ยวกับเมืองยักษ์  รวมถึงวิถีชีวิตในการเดินทาง   ภาพสังคมที่สะท้อนให้เห็นความเมตตากรุณา   ภาพสังคมในด้านการแบ่งชนชั้นและความจงรักภักดี  ความเกรงกลัวที่ผู้น้อยมีต่อผู้มีอำนาจและค่านิยมต่าง ๆ  เช่น  ค่านิยมในเรื่องความกตัญญูกตเวที  ค่านิยมในเรื่องการแสดงความเคารพต่อผู้มีพระคุณค่านิยมเกี่ยวกับความเชื่อ  ในประเด็นของวัฒนธรรม  ผู้เขียนได้สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมของการตายและวัฒนธรรมการเล่นจ้องเต 

ความสำคัญและที่มาของปัญหา

                 วรรณคดีเป็นส่วนหนึ่งที่มีความสำคัญในการแสดงออกซึ่งเอกลักษณ์ของความเป็นไทย  เป็นส่วนที่มีความเกี่ยวพันและมีความใกล้ชิดกับชีวิตมนุษย์จนอาจกล่าวได้ว่าวรรณคดีนั้นเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมนุษย์  ทั้งยังเป็นสิ่งที่มีค่ายิ่งในการศึกษาหาความรู้ในด้านความเป็นไป  หรือเรื่องราวต่าง ๆ  ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์  ทั้งนี้เพราะเนื้อเรื่องจากวรรณคดี  ก็คือการกระทำและพฤติกรรมของมนุษย์ซึ่งกล่าวถึงความชั่ว  ความดี  ความสมหวัง  ความผิดหวัง  ความริษยาอาฆาต  การแพ้ชนะ  ฯลฯ  ซึ่งเป็นเรื่องราวที่ผสมกลมกลืนอยู่ในชีวิตจริงทั้งสิ้น                ผู้ที่ศึกษาหรือผู้ที่สนใจวรรณคดี  ควรจะมีความรู้ในเรื่องที่เกี่ยวกับการวิเคราะห์วรรณคดี  เพราะจะช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงลักษณะของวรรณคดีนั้น ๆ  ได้อย่างดี  โดยวิธีนี้จะทำให้ผู้ศึกษาเกิดทัศนะที่ดีต่อวรรณคดี  ทั้งยังช่วยแก้ปัญหาเรื่องข้อขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างผู้สร้างวรรณคดีกับผู้วิเคราะห์ หรือผู้ศึกษาอีกด้วย                การศึกษาวรรณคดีโดยทั่วไปเป็นที่ยอมรับกันว่า  วรรณคดีของทุกชาติทุกภาษาและในทุกยุคทุกสมัยต่างล้วนเป็นงานสร้างสรรค์ของมนุษย์  และมีจุดมุ่งหมายเดียวกันคือต้องการสื่อสาร  ซึ่งอาจจะเป็นความคิด  ความเชื่อ  ทัศนะ  ค่านิยม  ประสบการณ์  ฯลฯ  ไปสู่ผู้ที่รับสาร  ในขณะเดียวกันสิ่งที่ผู้รับสารจะได้รับคือ  อารมณ์สะเทือนใจ  จินตนาการ  ความสนุกสนานเพลิดเพลิน  ความคิดหรือแนวคิด  การรับผลประโยชน์จากการอ่านจะมากหรือน้อยเพียงใดย่อมขึ้นอยู่กับพื้นฐานความรู้ของผู้อ่านรูปแบบและประเภทวรรณคดีเรื่องนั้น ๆ  เข้ามาเกี่ยวข้องกันเป็นอย่างดี                  การศึกษาและวิเคราะห์วรรณคดีเป็นเสมือนกระจกเงาที่สะท้อนให้เห็นชีวิตและความเป็นอยู่อันซ่อนเร้นอยู่ภายใน  ซึ่งทำให้มีคำกล่าวที่ว่า  "วรรณคดีที่สูงเป็นเครื่องขัดเกลาอัธยาศัย  และกล่อมอารมณ์ให้หายจากความหมักหมมหมกหมุ่น  หนุนจิตใจให้ผ่องแผ้วชื่นบานและร่าเริงใจในชีวิตที่ต้องสาระวนอยู่กับการทำงานอาชีพอันจำเป็น  ให้ได้เห็นแง่คิดและความจริงให้กว้างขวาง"                ละครนอกเป็นที่นิยมกันมากในสมัยเก่า  เนื่องจากเนื้อเรื่องที่ใช้ในการแสดงมีความสนุกสนานเพลิดเพลิน  วิธีการดำเนินเรื่องนิยมแทรกเนื้อหาเกี่ยวกับโหราศาสตร์  อิทธิฤทธิ์  ไสยศาสตร์  และเวทมนตร์คาถาต่าง ๆ  ชวนให้คนดูเกิดความตื่นเต้น                  บทละครนอกเรื่องสังข์ทองที่นำมาวิจัยนี้  เป็นบทละครที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  ทรงพระราชนิพนธ์เป็นหนังสือ  6  เล่ม  แบ่งออกเป็น  6  ตอน  ดังนี้                  ตอนที่  1  พระสังข์หนีนางพันธุรัต                ตอนที่  2  ท้าวสามลให้นางทั้งเจ็ดเลือกคู่                ตอนที่  3  พระสังข์ได้นางรจนา                  ตอนที่  4  ท้าวสามล  ให้ลูกเขยหาเนื้อหาปลา                ตอนที่  5  พระสังข์ตีคลี                ตอนที่  6  ท้าวยศวิมลตามพระสังข์                  ทั้ง  6  ตอนนี้มีความสำคัญต่อการศึกษาและเป็นวรรณคดีที่ทรงคุณค่ายิ่ง  ในที่นี้ได้นำมาศึกษาวิจัยเพียงตอนที่  1  คือ  พระสังข์หนีนางพันธุรัต  ซึ่งเป็นตอนที่ให้ความรู้และข้อคิดต่าง ๆ  จากประสบการณ์ด้านการทำงานของผู้วิจัยที่ได้ปฏิบัติหน้าที่สอนมาเป็นระยะเวลา  5 ปี  พบว่าอาจารย์ผู้สอนรายวิชาภาษาไทยเพื่ออาชีพ 2 ประสบปัญหาในเรื่องการสอนวรรณคดี   กล่าวคืออาจารย์ผู้สอนไม่เข้าใจในเนื้อหาของวรรณคดีเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัตโดยละเอียด  จากสาเหตุดังกล่าวผู้วิจัยได้ศึกษาบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัตในประเด็นของการวิเคราะห์องค์ประกอบเพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับอาจารย์ประกอบการสอนนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง                 1.  เอกสารที่เกี่ยวข้องกับวรรณคดี                2.  เอกสารที่เกี่ยวข้องกับวรรณคดีบทละคร                3.  เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์วรรณคดี                4.  เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับวรรณคดีบทละครความมุ่งหมายของการศึกษาค้นคว้า                 เพื่อวิเคราะห์บทละครเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  ในประเด็นต่อไปนี้                1.  องค์ประกอบวรรณคดี                2.  องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี 

ความสำคัญของการศึกษาค้นคว้า

1.  เพื่อให้ทราบถึงองค์ประกอบในบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือสำหรับอาจารย์ประกอบการสอนรายวิชาภาษาไทยเพื่ออาชีพ 2  ในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ2. เพื่อให้ทราบถึงองค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดีในเรื่องเกี่ยวกับผู้ประพันธ์ สภาสังคม  และวัฒนธรรม  ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือสำหรับอาจารย์ประกอบการสอนรายวิชาภาษาไทย เพื่ออาชีพ 2  ในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ3.  เพื่อนำผลการศึกษาวิจัยที่ได้ไปเป็นแนวทางในการวิเคราะห์วรรณคดีเรื่องอื่น ๆ  ต่อไป   ขอบเขตของการศึกษาค้นคว้า                 ขอบเขตด้านข้อมูล                วรรณคดี  เรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  จากหนังสือเรียนวิชาภาษาไทย  ชุดพื้นฐานภาษา  ชั้นประถมศึกษาปีที่  4  เล่ม  2  ตามหลักสูตรประถมศึกษาพุทธศักราช  2521  (ฉบับปรับปรุง  .. 2533)  กรมวิชาการ  กระทรวงศึกษาธิการ  ตัดตอนมาจากพระราชนิพนธ์  รัชกาลที่  2  ตอนที่  4  พระสังข์หนีนางพันธุรัต  ฉบับกรมศิลปากร  .. 2530                 ขอบเขตด้านเนื้อหา                วิเคราะห์วรรณคดีเรื่อง  สังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  ในประเด็นต่อไปนี้1.       องค์ประกอบวรรณคดี1.1    ภาพพจน์  1.2    รูปแบบคำประพันธ์1.3    แนวคิดของเรื่อง1.4    กลวิธีการแต่ง2.       องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี  2.1    ผู้ประพันธ์2.2    สภาพสังคม2.3    วัฒนธรรม   

วิธีดำเนินการวิจัย

                 การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดีจากบทละครนอกเรื่อง  สังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  ซึ่งได้ทำการศึกษาทฤษฎีวิเคราะห์วรรณคดีในด้านต่าง ๆ  เช่น  องค์ประกอบของวรรณคดี  วรรณคดีประเภทบทละคร  ศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้องกับวรรณคดี  วรรณคดีบทละคร  การวิเคราะห์วรรณคดีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับวรรณคดีบทละคร  ศึกษาเรื่องสังข์ทองจากหนังสือเรียนวิชาภาษาไทย  ชุดพื้นฐานภาษาชั้นประถมศึกษาปีที่  4  เล่ม  2  ตามหลักสูตรประถมศึกษา  พุทธศักราช  2521  (ฉบับปรับปรุง  ..  2533)  กรมวิชาการ  กระทรวงศึกษาธิการ  ตัดตอนมาจากพระราชนิพนธ์รัชกาลที่  2  ตอนที่  4  พระสังข์หนีนางพันธุรัต  ฉบับกรมศิลปากร  ..  2530  ศึกษาเนื้อหาเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  โดยละเอียด  และดำเนินการศึกษาวิเคราะห์วรรณคดีตามทฤษฎีที่ศึกษามา  โดยวิเคราะห์ในเรื่องภาพพจน์  รูปแบบคำประพันธ์  แนวคิดของเรื่อง  กลวิธีการแต่ง  ผู้ประพันธ์  สภาพสังคมและวัฒนธรรม

ผลการวิจัยและการอภิปรายผล

                 จากการศึกษาวิเคราะห์วรรณคดีบทละครนอก   เรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต   ผลจากการดำเนินการศึกษาใน  2  ประเด็น  กล่าวคือ  การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดี   และการวิเคราะห์องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี                  การวิเคราะห์องค์ประกอบวรรณคดี   ซึ่งได้ศึกษาในเรื่องของภาพพจน์   รูปแบบคำประพันธ์   แนวคิดของเรื่อง   กลวิธีการแต่ง   สามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือสำหรับครูผู้สอนได้เป็นอย่างดีเพราะ   ขั้นตอนการวิเคราะห์นั้นจะใช้ตัวอย่างประกอบเพื่อเพิ่มความชัดเจนโดยภาพรวม                   การวิเคราะห์องค์ประกอบภูมิหลังวรรณคดี   ซึ่งได้ศึกษาในเรื่องของผู้ประพันธ์   สภาพสังคม   วัฒนธรรม   จะมีความสอดคล้องกัน  พร้อมทั้งมีความเหมาะสมในการนำไปใช้ประกอบการเรียนวิชาวรรณคดีในระดับชั้นต่าง ๆ   ได้เป็นอย่างดี                   สภาพสังคม   วัฒนธรรม   จะมีการสะท้อนออกมาในลักษณะที่คล้ายคลึงกับความเป็นจริงในสภาพสังคมวัฒธรรมไทย  จะแตกต่างกันตรงจุดที่ผู้เขียนใช้ตัวละครที่ไม่ใช่มนุษย์ธรรมดาเป็นผู้ดำเนินเรื่อง    ข้อเสนอแนะ                 จากการวิเคราะห์วรรณคดีบทละครนอกเรื่อง  สังข์ทอง   ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต   ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยต่อไปดังนี้1.  ควรจะได้วิเคราะห์วรรณคดีบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง  ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต  อย่างลึกซึ้งในด้านศิลปะการประพันธ์ในประเด็นของรสคำ  รสความ  รสวรรณคดี2.  ควรจะได้มีการวิเคราะห์วรรณคดีบทละครนอกเรื่องสังข์ทองในตอนอื่น ๆ  เพื่อเป็นคู่มือ สำหรับอาจารย์ผู้สอนวรรณคดี

 



กรุณาเข้าสู่ระบบ เพื่อแสดงความเห็นในชื่อของคุณ
 
สมาชิก     รหัสผ่าน   

ความเห็น

 


 


ไม่ชอบ

#13 โดย ถามพระ
เมื่อ 2014-02-20 11:04:59

ขอบคุณค่ะ

#12 โดย 0122
เมื่อ 2012-09-24 18:38:07

ดีค่ะ

#11 โดย วรรสชล
เมื่อ 2012-06-17 12:56:58

ชอบมากค่ะ

#10 โดย สนิทพิมพ์
เมื่อ 2012-06-17 12:55:05

...

#9 โดย ...
เมื่อ 2011-12-15 21:00:27

D+มากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ+

#8 โดย 62844
เมื่อ 2011-09-02 17:02:52

น่ารักอ่ะ

#7 โดย ปานทิพย์
เมื่อ 2011-08-20 11:42:54

เรื่อง สังข์ทองดีคะ

#6 โดย อัจฉรา กลิ่นแก้
เมื่อ 2011-06-23 18:03:03

ดีค่ะ

#5 โดย ชุ
เมื่อ 2010-12-27 13:38:20

ดีค่ะ

#4 โดย ชุ
เมื่อ 2010-12-27 13:38:16

เรื่อง สังข์ทอง

#3 โดย กฤตยชญ์
เมื่อ 2010-06-12 18:25:44