มารู้จักกับเครื่องสังคโลกกันดีกว่า ^__^ *__*

  โพสเมื่อ 2009-10-05 22:28:07 โดย saranchana6410

 kapook_1.gif

           kapook_24318.gif

                511.gif     มารู้จักกับเครื่องสังคโลกกันดีกว่า  511.gif 

  พื่อนๆเคยได้ยินคำว่า "เครื่องสังคโลก" กันบ้างไหมคะ เครื่องสังคโลกนั้นเป็นศิลปะการผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่มีประวัติยาวนานนับไปได้ถึงยุคของเมือง ศรีสัชนาลัยในสมัยสุโขทัยเลยทีเดียว ในปัจจุบันมีการค้นคว้าเรื่องราวของเครื่องสังคโลกย้อนไปถึงการขุดค้นพบเตาเผาโบราณอายุนับพันปี เครื่องสังคโลกของสุโขทัยมีชื่อเสียงข้ามน้ำข้ามทะเลไปจนถึงดินแดนจีน,ญี่ปุ่นและยุโรป กระทั่งในปัจจุบันก็มีการฟื้นฟูกระบวนการผลิตเครื่องสังคโลกขึ้นมาใหม่ให้เป็น สินค้า Otop ที่ขายดีไปทั่วโลกอีกเช่นกัน เรามาดูกันดีกว่าว่าจริงๆแล้วเครื่องสังคโลกนั้นมีที่มาอย่างไร

เครื่องสังคโลกคืออะไร
"เครื่องสังคโลก" หมายถึงเครื่องปั้นดินเผาที่ผลิตขึ้นในรูปภาชนะเครื่องใช้และเครื่องประดับอาคารต่าง ๆ เช่น ถ้วย ชาม จาน ไหดิน โอ่งน้ำ ขวดดิน กระปุก ป้านน้ำชา ช้อน ตลอดดจนตุ๊กตารูปคน รูปสัตว์ เช่น ช้าง รูปยักษ์ รูปเทวดา พระพุทธรูปหรือแม้แต่กระเบื้องมุงหลังคา สิงห์สังคโลก ท่อน้ำ ตุ๊กตาเสียกบาล ตัวหมากรุก ช่อฟ้า บราลี ฯลฯ มีทั้งแบบที่เคลือบน้ำยาและไม่เคลือบน้ำยาค่ะ

ลักษณะเด่นของเครื่องสังคโลก
ลักษณะเด่นของเครื่องสังคโลกคือ เครื่องปั้นดินเผาเคลือบเนื้อละเอียดโดยเฉพาะอย่างยิ่งชนิดเนื้อแตกลายงาสีเขียวไข่กา วิวัฒนาการของการเคลือบสีเขียวประณีตงดงามทำให้มีการเรียกชื่อเครื่องปั้นดินเผาสีเขียวว่า "เซลาดอน" ซึ่ง เคลือบสีระดับต่าง ๆ กัน เช่น สีเขียวไข่กา สีเขียวมะกอก

เครื่องสังคโลกเก่าแก่ขนาดไหน
เราเริ่มทราบว่าเครื่องสังคโลกนั้นเก่าแก่ขนาดไหน ก็จากการค้นพบเครื่องสังคโลกในโบราณสถานจากที่ต่าง รวมถึงการค้นพบเครื่องสังคโลกกับเครื่องถ้วย สีเขียวของจีนสมัยราชวงศ์หยวนในเรือที่จมใต้อ่าวไทยชื่อ "เรือรางเกวียน" เป็นต้น ซึ่งกำหนดอายุได้ประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 19 และได้มีการศึกษาเปรียบ เทียบกับเครื่องสังคโลกและเครื่องปั้นดินเผาของจีนในสมัยราชวงศ์หมิงที่ค้นพบที่ประเทศฟิลิปปินส์ จึงสรุปได้ว่าเครื่องสังคโลกนั้นมีอายุระหว่างพุทธศต -วรรษที่ 18-19 การผลิตเครื่องสังคโลกเริ่มสมัยสุโขทัย แต่ได้รับการส่งเสริมเป็นสินค้าส่งออกและขยายการผลิตอย่างแพร่หลายในสมัยกรุงศรีอยุธยา การผลิตเครื่องสังคโลกลดลงตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 23 เหตุผลสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ตลาดการค้าสังคโลกเปลี่ยนแปลงคือ การที่จีนหวนกลับมาผลิตเครื่องลายครามน้ำเงิน-ขาว ซึ่งกลายเป็นที่นิยมมากกว่า และอีกปัจจัยหนึ่งก็คือการค้าสมัยกรุงศรีอยุธยานั้นได้เปลี่ยนแปลงไปตามข้อเรียกร้องของชาวตะวันตกที่มีบทบาททางการเมืองในภูมิภาคนี้ ให้นำเข้าเครื่องเคลือบจากทางตะวันตกเข้ามามากขึ้น

คำว่า "สังคโลก" เกิดขึ้นได้อย่างไร
คำว่า สังคโลก นั้นมีข้อสันนิษฐานไว้ต่างกัน บ้างก็ว่ามาจากคำว่า "ซ้องโกลก" แปลว่า เตาแผ่นดินซ้อง บ้างก็ว่ามาจากคำว่า "ซันโกโรกุ" หรือ "ซังโกโรกุ" ในภาษาญี่ปุ่นซึ่งอาจเพี้ยนมาจากคำว่า "สวรรคโลก" อันเป็นชื่อที่แพร่หลายของ เมืองเชลียงหรือศรีสัชนาลัยในพงศาวดารอยุธยา ชื่อเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก จึงมีความหมายเดิมจำกัดอยู่เฉพาะบริเวณเชลียงหรือศรีสัชนาลัยและเมืองที่สัมพันธ์กันคือสุโขทัย ซึ่งได้มีการค้นพบเตาผลิตมากมายในบริเวณนี้ อย่างไรก็ตามก็ยังมีการค้นพบว่ามีเตาผลิตทางภาคเหนือของไทยอีกหลายแห่ง ได้ผลิตเครื่องปั้นดินเผาประเภทที่เรียกว่า "สังคโลก" เช่นกัน

ประเภทของเครื่องสังคโลก
ประเภทของเครื่องสังคโลก แบ่งได้ตามลักษณะเนื้อดินและลวดลาย และแบ่งตามเตาเผาได้ดังนี้
แต่ก่อนอื่นมารู้กันก่อนว่าเครื่องสังคโลกนั้นต้องมีลักษณะเนื้อดินและลวดลาย เนื้อดินเป็นประเภทเนื้อแกร่งหรือสโตนแวร์ (stoneware) ซึ่งใช้อุณหภูมิในการเผาสูงประมาณ 1150-1280 องศาเซลเชียส เทคนิคการตกแต่งทั้งการเคลือบและลวดลายมีต่าง ๆ กัน ดังนี้

เครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่งไม่เคลือบ ประดับลวดลายด้วยการใช้แม่พิมพ์กดลวดลายประทับ เช่น ลายก้านขด หรือลายเรขาคณิต มีการประดับด้วยวิธีปั้นดิน แล้วแปะติดเข้ากับภาชนะก่อนเผา
เครื่องถ้วยสีน้ำตาลเข้ม เป็นการเคลือบสีพื้นเดียว ลักษณะรูปแบบและสีน้ำเคลือบคล้ายกับเครื่องถ้วยลพบุรีประเภทเคลือบสีน้ำตาล
เครื่องถ้วยเคลือบขาวที่เขียนลวดลายใต้เคลือบน้ำตาลดำ ลักษณะคล้ายเครื่องถ้วยจีนจากเสาสือโจ้ว กับเครื่องถ้วยอันหนาน (เครื่องถ้วยของเวียดนาม)
เครื่องถ้วยเคลือบขาวที่เขียนลวดลายบนเคลือบสีน้ำตาลทอง
เครื่องถ้วยเคลือบสีเขียวไข่กา หรือ เซลาดอน ซึ่งตกแต่งลวดลายด้วยวิธีการขูดและขุดลายในเนื้อดินแล้วเคลือบทับ คล้ายคลึงกับเครื่องถ้วยจีนจากเตาหลง ฉวน สมัยราชวงศ์ซุ้งตอนปลายถึงราชวงศ์หยวน (ประมาณพุทธศตวรรษที่ 19-20)

ลวดลายที่ปรากฏในถ้วยชามสังคโลกจะเป็นลวดลายเฉพาะ ที่พบมากในจาน,ชาม คือ รูปปลา กงจักร ดอกไม้ เป็นต้น โดยเฉพาะรูปปลานั้นสันนิษฐานว่าเป็น "ปลากา" ไม่ใช่ปลาตะเพียนอย่างที่เข้าใจกันมาก่อนหน้านี้ เพราะมีการค้นพบในชามสังคโลกใบหนึ่งมีอักษรลายสือไทเขียนบอกชื่อปลาไว้ว่า "แม่ปลาก่า" อยู่ใต้ตัวปลา

"ปลากา" เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งรูปร่างคล้ายปลาตะเพียนมีอยู่ 2 ชนิด คือ ปลากาดำ และปลากาทรงเครื่องทั้งสองชนิดมีมากในแม่น้ำลำคลองทั่วไปโดยเฉพาะ ที่แม่น้ำยม


แหล่งเตาเผาเครื่องสังคโลก มีอยู่ 3 แห่ง คือ

เครื่องสังคโลกเตาสุโขทัย หรือเรียกว่า เตาทุเรียงสุโขทัย
ปัจจุบันอยู่ในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เป็นภาชนะถ้วยชามเป็นส่วนใหญ่ เนื้อดินค่อนข้างหยาบ ชุบน้ำดินสีขาวลวดลายสีดำ การเรียงถ้วยชามเข้าเตาเผาแห่งนี้จะใช้ กี๋ คือ จานที่มีขาปุ่ม 5 ปุ่ม วางคั่นระหว่างชามต่อชาม ดังนั้นภายในชามของเตาสุโขทัย จะปรากฏรอย 5 จุด อยู่

เครื่องสังคโลกเตาทุเรียงป่ายาง
ปัจจุบันอยู่ในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำยม เหนือแก่งหลวงอยู่ใกล้เมืองเก่าศรีสัชนาลัย เครื่องสังคโลกที่ได้จากแหล่ง นี้มีลวดลายและน้ำยาเคลือบสวยงาม รูปแบบพิเศษกว่าเตาเผาแหล่งอื่น แยกเป็นเตาเผารูปยักษ์ นาค มังกร และเตารูปตุ๊กตา สันนิษฐานว่าเตานี้จะเป็นเตาหลวง

เครื่องสังคโลกเตาทุเรียงเกาะน้อย
ปัจจุบันอยู่ในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยริมฝั่งคลองบางบอน ตำบลหนองอ้อ อำเภอศรีสัชนาลัย เป็นภาชนะถ้วยชาม,จาน,จานเชิง,โถ,ขวด มีหลาย สีเช่น สีน้ำตาล สีเหลืองอ่อน สีเขียวไข่กา สีขาว การเรียงเครื่องถ้วยเตาเผาไม่ซ้อนกันเป็นชั้น ๆ อย่างเตาสุโขทัย แต่วางบนกี๋แท่งกลวง ก้นชามที่เตาเกาะน้อย นี้จะเป็นวงแหวนปรากฏอยู่

เครื่องสังคโลกจากเตาเมืองศรีสัขนาลัยมีระยะเวลาในการผลิตในราว 200 - 250 ปี ( ช่วงพุทธศต วรรษที่ 19 - ต้นพุทธศตวรรษที่ 22 ) และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ซึ่งไม่เพียงแต่ขายภายในประเทศเท่านั้น แต่การพบสังคโลกตามแหล่งเรืออับปางต่างๆ ในอ่าวไทย เช่น เรือคราม , เรือพัทยา , เรือประแสร์ และในแหล่งโบราณคดีในต่างประเทศ เช่น ที่ Santa Ana , Calatagan ประเทศฟิลิปปินส์ และ Indragiri , Djambi ประเทศอินโดนีเซียก็เป็น หลักฐานที่ยืนยันได้ว่าเครื่องสังคโลกเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญส่งไปขายยังต่างแดน ตลาดการค้าที่สำคัญคือหมู่เกาะแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และญี่ปุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวญี่ปุ่นนั้นให้ความนิยมเครื่องสังคโลกเป็นอย่างมากนำไปใช้ในพิธีกรรมสำคัญ เช่น พิธีชงชา และมีชื่อเรียกเฉพาะเป็นภาษาญี่ปุ่นว่า "ซังโกโรกุ"

เป็นอย่างไรบ้างคะ เครื่องปั้นสังคโลก ศิลปะของไทยที่มีชื่อเสียงตั้งแต่ยุคโบราณ และยังทรงคุณค่า มหาศาลในด้านของโบราณคดี ถ้าอยากเห็นของจริงไปชมกันได้ที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติได้ค่ะ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
http://www.info.ru.ac.th/province/Sukhotai/art22.htm

http://www.thai-archaeology.info/kiln.jsp

178501.gif  kapook_10772.gif

          kapook_14603.gif                          kapook_15733.gif

kapook_5512.gif



กรุณาเข้าสู่ระบบ เพื่อแสดงความเห็นในชื่อของคุณ
 
สมาชิก     รหัสผ่าน   

ความเห็น

 


 


น่าจะมีความสำคัญอ่ะเนอะ กำลังต้องการพอดีเยย

#13 โดย ปกากานต์ เวลล์
เมื่อ 2013-06-30 10:11:05

แย่มากๆเลย

#12 โดย ใครก็ได้
เมื่อ 2013-02-04 16:16:33

น่าจะมีวิธีการดูแลรักษามั่งนะข้อมูลไม่ครบไม่ดีนะ

#11 โดย ซายน์
เมื่อ 2013-02-04 16:15:04

น่าจะมีรูปนะคะ^^

#10 โดย prae
เมื่อ 2012-02-23 17:41:38

5555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555

#9 โดย top
เมื่อ 2011-07-20 21:39:20

:D

#8 โดย kuromijinny
เมื่อ 2010-12-14 20:51:06

:P

#7 โดย kuromijinny
เมื่อ 2010-12-14 20:50:29

ว้าว สุโก้ย

#6 โดย มากิ
เมื่อ 2010-12-11 10:10:42

สุดยอดค่ะ

#5 โดย แบม
เมื่อ 2010-12-11 10:07:22

hi !

#4 โดย saranchana6410
เมื่อ 2006-09-03 13:15:00

.........

#3 โดย saranchana6410
เมื่อ 2006-09-03 13:14:30

555

#2 โดย saranchana6410
เมื่อ 2006-09-03 13:14:14

good

#1 โดย saranchana6410
เมื่อ 2006-09-03 13:13:59